Solitony Egzystencjalne: konceptualizacja traumy relacyjnej

Przekład z oryginału

Abstrakt

Teoria Solitonów Egzystencjalnych przedstawia nowe ramy konceptualizacji traumy relacyjnej. Czerpiąc z teorii fal nieliniowych, opisuje sposób, w jaki doświadczenia o silnym ładunku emocjonalnym mogą utrzymywać się w postaci stabilnych, samopodtrzymujących się konfiguracji - solitonów egzystencjalnych - zachowujących swoją strukturę pomimo upływu czasu i zmieniających się relacji. Solitony te są aktywowane przez zaskoczenie i podtrzymywane przez wzajemnie wzmacniające się procesy afektywno-narracyjne, które utrwalają zarówno znaczenie doświadczenia, jak i związane z nim napięcie. Integrując fenomenologię, neuronaukę afektywną oraz psychoterapię egzystencjalną, teoria łączy geometrię fal z powracającymi wzorcami przeżyć emocjonalnych. Oferuje klinicystom dynamiczną metaforę pozwalającą zrozumieć, dlaczego niektóre wzorce emocjonalne utrzymują się pomimo wglądu i doświadczeń korekcyjnych. Rozpoznanie dynamiki solitonowej w psychoterapii może wspierać proces rekontekstualizacji doświadczeń zamiast ich automatycznego odtwarzania, otwierając nowe możliwości pracy z długotrwałymi zranieniami relacyjnymi. W proponowanym ujęciu celem terapii nie jest eliminacja solitonu, lecz jego rozpoznanie, akceptacja i integracja. Konceptualizacja ta zachęca do postrzegania powracających wzorców emocjonalnych nie jako patologii wymagającej usunięcia, lecz jako form doświadczenia, które mogą być obserwowane, rozumiane i włączane do historii życia oraz struktury tożsamości osoby.

Nota wydawcy
Niniejszy artykuł stanowi autoryzowany przekład na język polski artykułu: Draczyńska, D., & Nowakowska, A. (2025). The Existential Soliton Theory: Conceptualizing Relational Trauma. Journal of Contemporary Psychotherapy, 56, 221–226. https://doi.org/10.1007/s10879-025-09702-9. Oryginał został opublikowany przez Springer Nature na licencji Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Polski przekład został przygotowany przez autorki i stanowi odrębną publikację posiadającą własny identyfikator DOI.