Rozpoznawanie zaburzenia dwubiegunowego: od doświadczenia pacjenta do diagnozy klinicznej

Abstrakt

Zaburzenie dwubiegunowe (ZD) należą do zaburzeń psychicznych, którego rozpoznanie pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej psychiatrii. Pomimo jasno określonych kryteriów diagnostycznych zawartych w klasyfikacjach ICD i DSM, postawienie właściwego rozpoznania wymaga nie tylko identyfikacji objawów, lecz także analizy ich przebiegu, kontekstu oraz współwystępowania z innymi zaburzeniami psychicznymi. Artykuł ma wymiar praktyczny, powstał na podstawie doświadczeń klinicznych autora oraz aktualnych danych z piśmiennictwa. Przedstawiono najczęstsze trudności diagnostyczne związane z rozpoznawaniem zaburzeń dwubiegunowych, szczególnie różnicowania zaburzenia dwubiegunowego typu I i II, odróżniania hipomanii od manii, rozpoznawania stanów mieszanych oraz diagnostyki różnicowej z dużym zaburzeniem depresyjnym, ADHD, zaburzeniem osobowości typu borderline i innymi zaburzeniami. Omówiono znaczenie współchorobowości, wywiadu klinicznego oraz informacji uzyskiwanych od osób najbliższych dla pacjenta. Z perspektywy egzystencjalnej proces diagnostyczny rozpoczyna się od zrozumienia sposobu, w jaki pacjent doświadcza siebie, swoich relacji i zmian nastroju. Dopiero kolejnym etapem jest odniesienie tego doświadczenia do kryteriów diagnostycznych. Perspektywa fenomenologiczna nie stanowi alternatywy dla współczesnej diagnostyki psychiatrycznej, lecz może ją uzupełniać, umożliwiając pełniejsze zrozumienie znaczenia zgłaszanych objawów oraz ich wpływu na funkcjonowanie pacjenta.